 |
حکایات
مربوط به سالکان و عرفای معاصر
:
-
ضيافت آية الله العظمي حاج سيّد محمّد هادي ميلاني از حضرت حدّاد .
-
مراقبت شديد مأمورين سازمان امنيّت در آخرين شب توقّف در مشهد.
-
سفر حضرت حدّاد براي زيارت مرقد مطهّر حضرت معصومه سلام الله عليها، و به شهر اصفهان.
-
ملاقات حضرت آية الله علاّمة طباطبائي و حضرت حاج سيّد هاشم حدّاد.
-
مسافرت از قم به اصفهان، ملاقات با مرحومه بانو علويّة اصفهاني.
-
نمازگزاردن در مساجد معروفة اصفهان، و زيارت اهل قبور در قبرستان تخت فولاد.
-
كلام حضرت حدّاد: دو چيز فضاي اصفهان را صاف نگه داشته است.
-
حفظ قبور علماء بالله و توسّل عامّة مردم بدانها از وظائف حتميّه است.
-
بيان حضرت آقاي حاج سيّد هاشم حدّاد در سبب مسافرت برخي از اولياء الهي.
-
عدم تمايل حضرت آقا براي تماشاي آثار عتيقة شهر اصفهان؛ و ديدار از يكي از طلاّب آشنا و محب .
-
مراجعت حاج سيّد هاشم به قم و طهران و ديدار از ارحام و دوستاني كه دعوت مينمودند.
-
كلام حضرت آقاي حاج سيّد هاشم حدّاد به آقاي بياتي در شاهزاده حسين همدان.
-
كلمات حضرت آقا حاج سيّد هاشم در هنگام وداع، و مراجعت ايشان از مشهد به صوب طهران (ت).
-
ذكر يك دستور از كتاب «أسرار الصّلوة» مرحوم حاج ميرزا جواد آقا تبريزي (ت).
-
ذكر مرحوم نوري نماز مسجد جمكران را در «نجم ثاقب» و ذكر سه نكته (ت) .
|
|
ضيافت آية الله العظمي حاج سيّد محمّد هادي ميلاني از حضرت حدّادضيافت آية الله العظمي حاج سيّد محمّد هادي ميلاني از حضرت حدّاد براي آخرين شب توقّف حضرت آقاي حاج سيّد هاشم موسوي حدّاد در مشهد مقدّس، حضرت آية الله العظمي حاج سيّد محمّد هادي ميلاني از ايشان ضيافتي در محلّ مدرسة خودشان به عمل آوردند كه چون بعد از نماز مغرب و عشاء بود، تقريباً تا پاسي از شب به طول انجاميد. آن ضيافت بسيار مهمّ بود؛ زيرا اوّلاً از جميع همراهان و آشنايان طهراني و همداني و اصفهاني و شيرازي ايشان كه جمع كثيري قريب هفتاد هشتاد نفر بودند، از جمله آيةالله حاج شيخ حسنعلي نجابت شيرازي با جميع شاگردان سلوكي و همراهانشان، اين ميهماني به عمل آمد؛ و اين تعداد از جمعيّت مسألة مهمّي بود. و ثانياً در موقع شام و گستردن سفره در صحن حياط مدرسه، از هر نوع غذائي به نحو أحسن و أكمل موجود بود و واقعيّتِ وَ فِيهَا مَا تَشْتَهِيهِ الاْنفُسُ وَ تَلَذُّ الاْعْيُنُ مشهود. و اين در همان اوقاتي بود كه ايشان در نهايت شدّت كنترل و مراقبت سازمان امنيّت (ساواك) بودند، و مأموري در وسط كوچه و مأمور ديگري در سر كوچه دائماً ايستاده بود، و رفت و آمد واردين را زير نظر داشتند و از هويّت افراد وارد بر ايشان سوال مينمودند. فلهذا تردّد عامّه به منزل ايشان نميشد، و رفت و آمد منحصر به افراد خاصّ خانواده و أمثالهم بود. نمازي را هم كه در صحن پائين پا، به جماعت انجام ميدادند تحت مراقبت بود و با مأمور، و راه عبورشان به نماز منحصر بود از صحن موزه كه تماسّي با مردم نداشته باشند. و آن وقت اين ضيافت با اين خصوصيّات از حضرت آقاي حدّاد براي سازمان أمنيّت سوال برانگيز بود كه اين سيّد كيست؟ و چرا به ضيافت ايشان آمده؟ و اين افراد أهل علم و غير اهل علم كيانند؟ و شايد نظر توطئهاي دارند. |
مراقبت شديد مأمورين سازمان امنيّت در آخرين شب توقّف در مشهدلهذا در همان وقت صرف شام، سازمان امنيّت با مأمورين خود مدرسه را محاصره نمود، و در موقع خروج افراد از مدرسه، جماعت ايشان را در تحت مراقبت گرفتند. حتّي گفته شد: چون مسير حضرت آقاي حدّاد از مدرسه تا مسافرخانه كه در بازارچة حاج آقاجان بود طبعاً از صحن مطهّر ميگذشت، به مجرّد آنكه ايشان وارد صحن ميشوند، مأمورين با دوچرخه بقيّة درهاي صحن را كنترل ميكنند تا خروج ايشان معلوم و محلّشان مشهود شود . و پس از خروج از در بازار سنگتراشها كه پشت به قبله است تا مسافرخانه ميآيند، و تا صبح در مسافرخانه و بقيّة منازل معروفين از همراهان ايشان ميروند؛ و صبح هم كه ايشان با همراهان طهراني و ضمائم كه تقريباً قريب يك اتوبوس ميشدند و بايد از ترمينال سابق مشهد حركت كنند، در آنجا هم مأمورين بودند. و خود رئيس سازمان امنيّت مشهد به ترمينال آمده بود، و از جوانان شيرازي كه بدرقه آمده بودند سوال ميكرد كه اين سيّد كيست؟! آنها هم همه مودّب ايستاده و جواب نميدادند. و لهذا بسيار عصباني شده بود. وقتي ماشين ما از مشهد به صوب طهران حركت كرد و در خيابان ناصرخسرو گاراژ ميهن تور وارد شد، به مجرّد آنكه من از اتوبوس پائين آمدم، ديدم شخص ناشناسي از كنار محوّطة باربري نزد من آمد و پرسيد: اين سيّد كيست؟! گفتم: اسمشان حاج سيّد هاشم حدّاد است؛ از زوّار كربلاست و به مشهد مشرّف شده بود، و اينك با همراهان برميگردد. باري! حضرت آقا ميفرمودند: آن شب بلاي عجيبي ما را دنبال ميكرد؛ و خداوند به بركت حضرت امام رضا عليه السّلام آنرا مرتفع ساخت.[96] |
سفر حضرت حدّاد براي زيارت مرقد مطهّر حضرت معصومه سلام الله عليها، و به شهر اصفهانحضرت استاد فقيد مرحوم حاج سيّد هاشم موسوي مجموعاً در مدّت درنگشان در طهران چندين بار به زيارت حضرت عبدالعظيم سلامُالله عليه و امامزاده حمزه و شيخ صدوق ( ابنبابويه ) مشرّف شدند. و موقع حركت از طهران بعد از نماز صبح بود كه بين الطّلوعين و مقداري از طلوع آفتاب برآمده را در آن بِقاع مقدّسه ميگذراندند، و براي تقريباً يك ساعت از روز گذشته به طهران باز ميگشتند. |
مسافرت حضرت حاج سيّد هاشم حدّاد به بلدة طيّبة قم، و كيفيّت زيارت حرم مطهّر و قبرستانهاي اطرافدر مراجعت از مشهد مقدّس براي زيارت حضرت بيبيفاطمة معصومه بنت إمام موسي بن جعفر سلامُالله عليها عازم به شهر قم شدند؛ و چون أحبّه و أعزّة از دوستان اصفهاني از جمله آقاي حاج محمّد حسن شركت اصفهاني ايشان را دعوت به اصفهان و زيارت مساجد و قبور بزرگان در تخت فولاد نموده بودند، از قم به صوب اصفهان رهسپار گرديدند. بنابراين در خدمت ايشان بدواً سه شب در قم، و سپس چهار شب در اصفهان، و پس از آن نيز يك شب در قم بوديم. زيارت ايشان در قم قبر بيبي حضرت معصومه سلامُالله عليها را بعد از طلوع سپيدة صبح انجام ميگرفت؛ يعني قدري زودتر از طلوع فجر صادق به حرم مطهّر مشرّف ميشدند، و پس از چند ركعت نافله و نماز تحيّت و نماز صبح و قدري تفكّر و تأمّل در گوشة رواق، زيارت را در بين الطّلوعين انجام ميدادند؛ و پس از آن به بعضي از قبرستانها مانند عليّ بن جعفر يا قبرستان شيخان و يا قبرستان مرحوم حاج شيخ ميآمدند، و بدون آنكه در ميان قبور گردش كنند، در گوشهاي ميايستادند، و پس از تماشاي عميق، فاتحه ميخواندند و طلب غفران مينمودند؛ و در حدود يك ساعت از آفتاب برآمده به منزل مراجعت ميكردند. |
ملاقات حضرت آية الله علاّمة طباطبائي و حضرت حاج سيّد هاشم حدّادچون فصل تابستان بود و حوزه تعطيل بود، لهذا بسياري از أعاظم و فضلاء در حوزه نبودند؛ ولي بعضاً اطّلاع پيدا نموده به ديدنشان ميآمدند. حضرت استاذنا العلاّمه حاج سيّد محمّد حسين طباطبائي نَوّراللهُ مرقدَه مسافرت ننموده و در قم بودند. بنده خدمت آقا عرض كردم: ميل داريد ايشان را اطّلاع دهم تا به ديدار شما بيايند؟! فرمودند: ميل به حدّ كمال است، ولي ما خدمتشان ميرسيم نه اينكه ايشان تشريف بياورند. فلهذا حقير از حضرت استاد وقت گرفتم . در حدود دو ساعت به ظهر مانده خدمتشان شرفياب شديم. پس از سلام و معانقه و احوالپرسي و پذيرائي، در حدود يك ساعت مجلس به طول انجاميد، كه سخني و گفتاري ردّ و بدل نشد و هر دو بزرگوار ساكت و صامت بودند. البتّه اين به حسب ظاهر امر بود؛ امّا آنچه از گفتار در باطنشان ردّ و بدل ميشد، و آنچه از تماشاي سيما و چهرة همديگر برداشت مينمودند، حقائقي است كه از سطح افكار و علوم ما خارج، و جز خداوند متعال و رسول او و اولياي به حقّ او كسي از آن مطّلع نميباشد. وَ قُلِ اعْمَلُوا فَسَيَرَياللَهُ عَمَلَكُمْ وَ رَسُولُهُ و وَ الْمُوْمِنُونَ. [97] «و بگو اي پيامبر! هر كاري را كه ميخواهيد انجام دهيد! بزودي خداوند و رسول او و مومنين، آن عمل را ميبينند!» ابتهاج حضرت آقاي حاج سيّد هاشم از قبرستان شيخان قمعظمت و نورانيّت قبر حضرت معصومه سلامُ الله عليهاحضرت آقاي حاج سيّد هاشم از قبرستان معروف به شيخان بسيار مبتهج بودند، و ميفرمودند: بسيار پر نور و پر بركت است، و خدا ميداند چه نفوس زكيّه و طيّبهاي در اينجا مدفونند. پس از قبر مطهّر بيبي كه فضاي قم و اطراف قم را باز و گسترده و سبك و نوراني نموده است، و بواسطة بركات آنحضرت است كه گويا خستگي از زمين قم و از خاك قم برداشته شده است، هيچ مكاني در قم به اندازة اين قبرستان نوراني و با رحمت نيست. و سزاوار است طلاّب و سائرين بيشتر از اين به اين مكان توجّه داشته باشند و از فضائل و فواضل معنوي و ملكوتي آن بهرمند شوند، و نگذارند اين آثار محو شود و دستخوش نسيان قرار گيردـ انتهي كلام حدّاد. قبر بسياري از أعلام تشيّع مانند زكريّا بن إدريس، و زكريّا بن آدم، و محمّد ابن قولَوَيه در اينجاست؛ و أخيراً قبر مرحوم هيدجي سالك دلسوخته و وارسته، و قبر مرحوم حاج ميرزا جواد آقا ملكي تبريزي، و قبر مرحوم حاج ميرزا علي آقاي شيرازي و أمثالهم در اينجاست كه هر يك استوانهاي از عظمت و جلال ميباشند.
كلام رهبر عظيم انقلاب آية الله خميني (ره) دربارة مرحوم حاج ميرزا جواد آقا ملكي تبريزي، و مرحوم قاضي (قدّه)مرحوم صديق ارجمند آيةالله شيخ مرتضي مطهّري رحمةُ الله عليه به حقير گفت: من خودم از رهبر عظيم انقلاب: آية الله خميني أعلياللهُ تعالي مقامَه شنيدم كه ميفرمود: در قبرستان قم يك مرد خوابيده است و او حاج ميرزا جواد آقاي تبريزياست.[98] و ايضاً شنيدم كه ميفرمود: قاضي كوهي بود از عظمت و مقام توحيد. باري، چون كلام بدينجا رسيد، سزاوار است براي إخوان ديني و أخلاّءِ روحاني مطالبي را از مرحوم ثقة المحدّثين محدّث قمّي ذكر نمائيم تا موجب مزيد اهتمام از ادراك فيض اين قبور شريفه شود، و مقيمين شهر مقدّس قم از طلاّب و غيرهم و همچنين زائرين، از بركات آن مستفيض گردند. او در كتاب «هديّة الزّا´ئرين» ميگويد: بلي چون قبرستان بلدة طيّبة قم از علماء و محدّثين مملوّ است، چنانچه علاّمة مجلسي اشاره به آن فرموده، سزاوار است كه اين مقام را تزيين كنم به ذكر چند نفر از مشاهير ايشان كه مزارشان معروف و به كثرت فضيلت و علوّ شأن موصوفاند: مانند شيخ جليل أبو جَرير زكريّا بن إدريس كه علماءِ رجال تصريح به جلالت و وثاقت او نموده، و خدمت چند نفر از ائمّه را درك نموده، و از حضرت صادق و موسي بن جعفر و امام رضا عليهمالسّلام روايت نموده. و شيخ كَشّي به سند صحيح از زكريّا بن آدم قمّي روايت كرده كه گفت: داخل شدم بر حضرت امام رضا عليهالسّلام در اوّلِ شب در اوايل زمان موت أبوجرير زكريّا بن إدريس. پس حضرت مذاكره فرمود او را و از من از حال او سوال ميفرمود . و رحمت فرستاد بر او و دائماً حديث فرمود با من و من حكايت ميكردم با آنحضرت تا فجر طالع شده برخاست و نماز فجر گزارد.
نورانيّت قبور واقعه در قبرستان شيخان قمبه هر حال جلالت شأن آن بزرگوار بسيار، و قبر شريفش در وسط قبرستان شهر در ميان شيخان بزرگ مشهور است . و در جنب او قبور جملهاي از علماست. و مانند شيخ معظّم نَبيل ثقة جليلالقدر زكريّا بن آدم بن عبدالله ] بن [ سعد أشْعريّ قمّي كه از خواصّ اصحاب حضرت امام رضا عليهالسّلام است و درك خدمت چند نفر از ائمّه عليهمالسّلام نموده، و احاديث از ايشان روايت نموده؛ و اخبار بسياري در فضيلت او روايت شده، و در سفر مكّه با حضرت امام رضا عليهالسّلام هم كجاوه شده، و حديث الْمَأْمُونُ عَلَي الدِّينِ وَ الدُّنْيَا در حقّ او وارد شده. و شيخ كشّي به سند صحيح روايت نموده كه: زكريّا بن آدم خدمت حضرت امام رضا عليهالسّلام عرض كرد كه: ميخواهم از اهل بيت خود دور شوم، يعني از قم بيرون روم، بجهت آنكه سفهاء در ايشان زياد شده. حضرت فرمود: اين كار مكن! بدرستيكه از اهل بيت تو بلا دفع ميشود به سبب تو، همچنانكه بلا دفع ميشود از اهل بغداد به سبب موسي بن جعفر عليهماالسّلام. و نيز از عليّ بن مُسَيِّبِ همدانيّ روايت كرده كه خدمت حضرت امام رضا عليهالسّلام عرض كردم كه: راه من به شما دور است، و هميشه ممكن نيست مرا تشرّف به خدمت شما؛ پس از كه بگيرم معالم دين خود را؟! فرمود كه: ياد گير معالم دين خود را از زكريّا بن آدم كه مأمون است بر دين و دنيا!
اعاظم محدّثين از قدماء كه در قبرستان قم مدفونندو غير اين اخبار از خبرهاي ديگر كه دلالت دارد بر نهايت فخامت شأن آن معظّم. قبر شريفش در مكان معروف به شيخان بزرگ معروف، و از براي او است بقعة بزرگي و در جنب او مدفونند جماعتي از علماء كه از آن جمله است عالم فاضل خبير ماهر آخوند ملاّ محمّد طاهر قمّي مولّف كتاب «أربعين» و كتاب «حكمة العَين» [99] و غيره. و مانند شيخ معظّم جليل نبيه عليّ بن بابوَيه قمّي صَدوق اوّل والد بزرگوار رئيس المحدّثين شيخ أبوجعفر محمّد كه تعبير از او به صدوق مطلق ميشود، و جلالت و عظمت شأن اين دو بزرگوار بر همه معلوم و ظاهر است. و در «إحتجاج» طَبَرسي مذكور است كه حضرت عسكريّ عليهالسّلام نامه نوشتند به عليّ بن بابوَيه؛ و در اوّل آن بعد از حمد و صلوة چنين مرقوم است: أَمَّا بَعْدُ! يَا شَيْخِي وَ مُعْتَمَدِي يَا أبَاالْحَسَنِ عَلِيَّ بْنَ الْحُسَيْنِ الْقُمِّيَّ! وَفَّقَكَاللَهُ لِمَرْضَاتِهِ وَ جَعَلَ مِنْ صُلْبِكَ أَوْلاَدًا صَالِحِينَ بِرَحْمَتِهِ ـ تا آخر توقيع شريف كه از جمله فقرات آخرش اينست: يَا شَيْخِي! وَ أْمُرْ جَمِيعَ شِيعَتِي بِالصَّبْرِ. زهي شرافت علم كه صاحبش را به درجهاي رساند كه امام عليهالسّلام به او چنين مخاطبه فرمايد. قبر شريفش در قبرستان قم معروف است، و از براي اوست بقعة بزرگي با قبّة عاليه. و مزار نجل شريفش رئيس المحدّثين در رَيّ در نزديكي بلد شاهزاده عبدالعظيم در وسط باغ با نضارتي با بقعه و قبّة عاليه و زيارتگاه عامّة خلق آنجاست؛ رضوانُالله عليهما. و مانند شيخ جليل محدّث محمّد بن قولَوَيه قمّي كه قبر شريفش در قبرستان قم معروف در ميان محوّطهاي كه تعبير به شيخان صغير ميكنند، و اين شيخ معظّم والد شيخ أبوالقاسم جعفر بن قولويه[100] استاد شيخ مفي |